ECKARTS NOTES. Click here to read more and order!

Zakenmannen met een hart

Oct 01, 2005 (SQ , Jeroen van Siebelink )

Veel geld verdiend en nog steeds links? Dan ben je in dit land snel een hypocriete zakkenvuller. Terecht? Zeven gewetensvragen aan drie idealistische ondernemers. Praktiseren ze altijd wat ze preken?

Het was nooit hun doel, maar deze drie mannen zijn binnen. Met hun zelf verdiende kapitaal doen ze dingen voor aarde, maatschappij, zwakkere. Maar ook toen ze nog midden in de rat race dat kapitaal vergaarden, hadden ze zo hun ethische principes en linkse idealen. Soms schoven ze die even opzij. Voor hun winstoogmerk, iets dat ze ook nu nog najagen. Over de schaduwzones in het geweten van Fons Burger, Harry de Winter en Eckart Wintzen.

1. Wat vonden de jonge idealisten Fons, Harry en Eckart van salonsocialisten die links lulden maar rechts vulden?

"Die had je niet in het rechtse dorp Zandvoort waarin ik opgroeide", zegt Fons Burger, cultureel projectontwikkelaar te Rotterdam. "Wel lui die rechts lulden en links vulden. Dat waren VVD'ers die in de zomer veel geld verdienden en in de winter bijstand trokken. Politiek gezien behoorde ik tot het handjevol groenen en anarchisten. Onder hen bestond veel argwaan tegen ondernemers. Ik runde een Derdewereldwinkel en haalde melkdoppen op voor de missie in Afrika. Helaas kocht die er bijbels van in plaats van melkpoeder. Het is hopeloos Nederlands dat ik niet rechts mag vullen en links mag lullen. Onder concurrenten heb ik veel woede opgewekt omdat ik naast het eigen geld dat ik in projecten stopte ook gebruik maakte van subsidies. Trek ik me niet teveel van aan." Mediaondernemer Harry de Winter kreeg in het Amsterdamse café De Pels ruzie met zijn linkse studentenvrienden toen hij zaken begon te doen. "Ze vonden dat ik als bezetter van het Maagdenhuis mijn idealen verloochende. Ondernemen was iets vies voor hun, maar het bracht me niet aan het twijfelen. Ik wilde leuke dingen doen, het liefst mét hun." Twijfelde hij later als miljonair of hij links kon blijven? "Nee, want het was mij nooit om de miljoenen te doen. De jongetjes van tegenwoordig, zoals Reinout Oerlemans, hebben het op hun voorhoofd staan: Ik ga miljardair worden. Ik wilde alleen maar creatief zijn en daarvan leven. Want ik studeerde dan wel economie, een ding wist ik zeker. Nooit zou ik bij een bank of accountant werken. En ik ben niet links voor mezelf, maar voor mensen die dat nodig hebben."

Ook ethisch ondernemer Eckart Wintzen kent geen twijfels. "Ik ben niet ethisch! Ik ben realist. Mensen die mij een salonsocialist noemden begrijpen niks van de wereld. Natuurlijk bracht al dat geld mij eerst in de war. Slapeloze nachten had ik ervan. Misschien is het mijn christelijke achtergrond, maar later zei ik tegen mezelf dat het universum het mijn kant heeft opgestuurd om het zinnig te besteden. Natuurlijk streelde het ook mijn ego. Geld en bekendheid gaf mij een enorme power. Het verschaft me nu toegang tot tout Nederland. Er is vrijwel geen topfiguur die mij niet wil ontvangen als ik bel. Dat geeft mij de verantwoordelijkheid niet aan eigen belangen te werken, maar aan die van de wereld. Dat die ietsje meer de goede kant op loopt." Niet dat Wintzen zelf altijd de juiste kant op loopt. "Ik vlieg veel en ben zo oorzaak van veel CO2 uitstoot. Ik plant in ruil boompjes, maar dat is niet genoeg. Ik eet soms kip, terwijl ik vind dat de hele wereld vegetariër zou moeten zijn. Consequent ben ik niet. Maar je kan niet zeggen dat ik rechts vul."

Wat onderscheidt deze idealisten nog van kapitalistische liberalen? "Ik weet niet wat dat zijn en het interesseert me ook geen ruk", zegt Wintzen. "Van binnenuit de westerse handelseconomie werk ik aan een iets betere wereld. Een andere manier is er niet. Ik investeer in Green Wheels. Dat betekent dat er auto's gekocht moeten worden, ja. Maar per saldo halen we auto's van de weg." Burger vindt dat niets hem nog onderscheidt van een liberaal. "Ik heb geld nodig om dingen te doen. Noem me dan anarcho liberaal, omdat ik genuanceerder over de wereld denk dan toen ik anarchist was. Vroeger maakte ik krassen in de lak van auto's. Dat was de horizon die ik toen had. Nu rijd ik zelf in zo'n dikke Lexus omdat ik daarmee dingen kan doen die misschien ook voor anderen goed zijn. Want materieel ben ik dan niet meer gelijk met de onderliggende klasse, ik voel me er onverminderd mee verbonden. Maar ik wil het zélf doen. Als ik nu alles naar de derde wereld zou sturen, glorieer ik even waarna ik niks meer heb. Mijn wereldonderzoeksbureau Quest mislukte jammerlijk, ja. Toch blijf ik het proberen, zoals nu met een groen vakantiecomplex in Zanzibar." "Een progressief iemand verdwaald in het kapitalisme", voelt De Winter zich. "Kuifje op Kaapeiland, dat ben ik. Ik ben rijk geworden tegen wil en dank. Maar ik ben te kapitalistisch om al mijn geld aan Novib te geven. Ik ben schakel tussen creatie en de wereld van het geld."

2. Wint de zakenman in hen het regelmatig van de idealist?

"Zeker", erkent Burger. "Vroeger was ik meer bevlogen. Twintig uur per dag was ik bezig met een hoger doel. Nu ik ouder word, en hier en daar wat cynischer, merk ik dat ik me meer naar binnenkeer. Ik was nooit bang voor de dood, maar sinds ik kinderen heb is dat wel anders." Wat niet verandert: zijn steun aan de underdog. "De muur is gevallen, het communisme bleek een leugen. Maar voor een anarchist als mij maakt dat niks uit. Het politieke boeide me nooit. Mensen die onderliggen interesseren mij, ook al ben ik zelf een 'bovenliggende' partij. In El Salvador hielp ik destijds de vrijheidstrijders van FMNL door wapens te smokkelen. Als journalist interviewde ik de militaire top. Zo kwam ik er achter hoe verdeeld ze waren, hoe de revolutie haar eigen kinderen opvrat. Daarmee had ik een unieke primeur voor Nieuwe Revu. Toch onthulde ik het pas jaren later, want mijn solidariteit lag bij die mensen met die ouderwetse flutgeweren. Zoals ik toen mijn eigen belang opzij schoof voor een ideaal, dat hoop ik vol te houden." Wintzen vindt dat hij trouw is gebleven aan zijn bekendste ideaal. Met zijn beroemde zelfstandige cellen en werknemerparticipatie verwezenlijkte hij ooit een organisatorisch zeer vooruitstrevend principe in zijn automatiseringsbedrijf BSO. Totdat het internationaliseerde. Zijn manier van werken bleek na de fusie met de automatiseringspoot van Philips niet vol te houden. Van zijn mooie bedoelingen is in de huidige moloch Atos Origin niets meer te zien.

Treur je daarover? "Ik versta de kunst van het loslaten. BSO kon alleen overleven door te internationaliseren." Maar BSO heeft het niet overleefd. Als je het klein had gelaten - als jij de door jou zelf zo verfoeide doctrine van 'groei' had weerstaan - had het misschien nog zelfstandig bestaan. "Moest ik alle multinationale klanten dan maar laten weglopen en driekwart van het personeel ontslaan? Daarvoor was het te laat. Okay, mijn ideale manier met mensen om te gaan ging verloren. Maar al eerder kwam de klad in het concept. Op tienduizend man had ik geen grip meer. Ik wende mijn power liever op een andere manier aan en richtte Ex'tent op."

Je stelde vele mensen teleur die in je geloofden. "Hou toch op! Ben ik nou een verrader van mijn eigen ideaal? Ik ben niet verantwoordelijk voor hun geluk. Twintig jaar lang heb ik vijfduizend man een fantastische tijd bezorgd. Zo idealistisch was dat trouwens niet. Ik richtte me op wat het vuur brandend houdt in de mens: eigen verantwoordelijkheid. Dat de centrale besturing door Philips het de mensen weer afnam, doet niets af van het zaadje dat ik heb geplant. Zeker vijfhonderd mensen namen die erfenis naar hun eigen bedrijven. Weet je, mijn vader liet mij als kind een kasboek bijhouden. Ik kreeg pas weer zakgeld als dat klopte. Dat ging eigenlijk niet over geld, maar over het afleggen van verantwoording. Wat heb ik ermee gedaan?"

3. Hoe houd een idealist het uit in een amoreel kapitalistisch systeem?

"Als ik in de business class zit tussen managers in krijtstreep, voel ik me in mijn kloffie nog steeds een vreemde eend in de bijt", zegt De Winter. "Innerlijke strijd voer ik daar niet over. Ik doe weinig tegen mijn principes in. Behalve toen het even minder goed ging met IDTV. Ik moest tien van de 180 man ontslaan - waaronder mijn eigen vrienden. Dat was een dramatische periode in mijn leven. Was ik tóch de man met de sigaar en de bankrekening die mensen eruit jaagt. Het saneren liet ik aan een ander over, zelf kon ik dat niet. Voor dat deel van het kapitalisme ben ik niet geschikt." Burger: "Ik probeerde Rotterdam cultureel te verrijken. Daarbij ondervond ik veel tegenstand vanuit de politiek, maar daar kon ik mee leven. Juist de rat race tussen horecabazen vond ik afschuwelijk. Aan die wereld van wolven heb ik geen vriend overgehouden. En geestelijk ben ik er zeker niet rijker van geworden. Het kostte mij mentaal meer dan dat het mij financieel opleverde." De wereld van het kapitalisme is ook de wereld van ol' boys. Wintzen werd eens door een Tweede Kamerlid in die hoek geplaatst door hem te verwijten belangen te hebben verstrengeld. Als lid van het College van Toezicht op de Kansspelen controleerde Wintzen het aan de Postcodeloterij gelieerde Doen, een participatiemaatschappij waarvan hij commissaris was en dat investeerde in een aantal van dezelfde ondernemingen waar zijn eigen Ex'tent ook in investeerde. Hij verdedigde zich fel door te wijzen op het belang van netwerken en slechts het handjevol investeerders dat bereid was geld te steken in bedrijven van het type 'liefdewerk oud papier', zoals het ecologische blad Source.

Hoewel Wintzen in eerste instantie alle functies aanhield, schonk hij de belangen later toch weg en stapte hij een jaar later ook op als toezichthouder op de kansspelen. "Uit verveling", zegt hij nu. "Uit principe had ik willen blijven, want ik heb hier een kristalhelder geweten over. Ik was toen heel kwaad dat de staatssecretaris niet begreep hoe venture capital werkt. En als jij dit nog steeds belangenverstrengeling noemt, snap jij ook geen ruk van deze wereld. Ze zeiden: met je linker hand stop jij het erin en met je rechter hand haal je het er weer uit. Maar ik stop het er met links in, en met rechts ook!"

Als Source een financieel succes was geworden, had jij toch mede geprofiteerd van het feit dat Doen er ook geld in stopte? Geld dat Doen ook in een concurrent van Source had kunnen stoppen? "Je wilt het gewoon niet snappen, hè? Een concurrent van Source? Nederland bleek al te klein voor één Source, leave alone voor twee. Er zijn in Nederland maar drie of vier ondernemers die bereid zijn zulke risico's te nemen. Zonder hen komt zo'n project niet van de grond." Dat is moreel en achteraf een begrijpelijk argument, maar zakelijk is het niet zuiver. "Zie het dan zo. Ik werk aan lange termijn doelstellingen voor de wereld. Ik ken het businesswereldje. Die twee probeer ik te combineren. Mag ik alsjeblieft?"

4. Buitte je ooit een zwakkere uit?

"In mijn panden heb ik nooit particuliere huurders gewild", vertelt Burger. "Ik betaalde ze altijd vette verhuispremies om ze eruit te krijgen. Want wat als ik bij een armoedzaaier vierhonderd euro huur ophaal en hij vertelt dat hij niet eens te eten heeft? Ik kan daar gewoon niet tegen. Dus vermijd ik dat. Lukt natuurlijk niet altijd, want er zijn erbij die míj een arm willen uitdraaien door de verhuispremie op te schroeven. Dan kennen ze me niet. Als ze mij naaien, naai ik hen dubbel."

De Winter buitte wel eens andere kleine bedrijven uit. "IDTV is groot geworden dankzij drie videobedrijven. Ik had hun apparatuur nodig. Zij wilden zo graag meedoen met mijn plannetjes dat ze het voor veel te weinig geld deden. Maar freelancers heb ik nooit uitgebuit. Sommige zeggen van wel, want als producent ben je voor hen bij voorbaat een lul. Heb ik lang tegen gevochten, dat beeld. Want ik wil graag aardig gevonden worden. Waar ik bijzat, vroeg Adelheid Roosen eens aan iemand van de VARA: waarom werken we eigenlijk met die De Winter? Ze had gehoord dat ik niet te vertrouwen was. Van

iemand in café De Smoeshaan. Tja. Natuurlijk zeggen sommige dat ze slecht zijn betaald. Zal best gebeurd zijn. Maar dat is niet mijn gevoel."

Wintzen denkt dat hij voortdurend zwakkeren uitbuit. "Elke keer als ik een benzineslang in mijn auto hang, buit ik een zwarte uit. Aan elk shirt dat ik draag, kleeft ellende. Zelfs als het uit de Wereldwinkel komt, heeft iemand er nog geen euro aan verdiend. Of ik in mijn directe omgeving mensen uitbuit? Daar heb ik een te zwak hart voor. Het maakt ook niet uit, zichtbare of onzichtbare uitbuiting. Wroeging heb ik er niet over. Na een half uur taxi in Mexico City betaal ik de verschuldigde 70 cent plus eventueel een door mijzelf bepaalde fooi. Maar als hij ten onrechte 1,50 vraagt, ga ik fel de strijd aan."

5. Welk zakenprincipe heb je in de weerbarstige praktijk niet behouden?

"Ik heb graag goed willen zorgen voor mijn medewerkers", zegt Burger. "Daaronder zaten vaak vrienden, waarvan sommige mij als baas gingen zien. Klaagden ze dat ze te weinig betaald krijgen, terwijl ik niet eens wist of ik dat jaar quitte speelde. Kwamen ze te laat op hun werk en declareerden ook nog de taxi. Dan kwam in mij wel de bovenbaas boven. Traumatisch was wat ik met een Kaapverdiaanse familie meemaakte. Ze maakten Rotown en Nighttown voor me schoon. Hartstikke leuke lui, kon erg met ze lachen. Toen kreeg ik een tip dat op de Kaapverdische Eilanden met mijn spullen werd schoongemaakt en mijn cognac werd geschonken. Zij ontkenden. Ik heb ze allemaal laten arresteren. Afschuwelijk, nachtmerries had ik ervan. Had ik ze niet beter gewoon op straat kunnen zetten? Maar dan had het Arbeidsbureau om een ontslagvergunning gevraagd en had ík een probleem."

Ook De Winter verruilde in de drang om te overleven wel eens pragmatisme voor opportunisme. "Ik maakte soms noodgedwongen een TV programma waar ik niet achterstond, omdat het niet zo goed met ons ging. De Hunkering met Theo van Gogh is daarvan een voorbeeld. Dat begon als satirische datingshow, maar zoals we allemaal weten kon Theo zich geen grenzen stellen. Halverwege stapte ik er dus uit. Dat gebeurde wel vaker. Steeds weer bleek dat alleen programma's waar we in geloofden, goed waren. De EO wilde eens een populair wetenschappelijk programma van ons, maar de evolutie mocht er niet in. Dan zeg ik nee tegen 1,5 miljoen gulden omzet. Het is een handycap voor mijn aandeelhouders dat ik een moraal heb, dat ik niet in elkaar zit als John de Mol." Wintzen herinnert zich geen verloochende principes. "Althans niet een waar ik slapeloze nachten van heb. Maar dat is des te erger!"

6. Je hebt geld, dus macht. Misbruik je het wel eens?

"Ja", zegt Burger. "Ik ben vrij dominant, mag graag dingen sturen. Als de boel me verveelt, word ik manipulatief. Als hoofdredacteur van Nieuwe Revu gaf ik ooit leiding aan 120 vaste medewerkers en freelancers. In het begin konden ze me tot middernacht bellen. Maar al snel zei ik: 'mm' als iemand met een idee kwam. Liet ik een standaardbriefje sturen als het een waardeloos idee was." Inmiddels heeft Burger zijn horeca-imperium afgestoten en stuurt hij "godzijdank" slecht nog een klein bedrijfje aan. "Nu ik geen baasje meer hoef te spelen, loop ik hopelijk minder risico dat macht me corrumpeert. Ik leg nog wel verantwoording af aan mezelf of ik mijn invloed ten goede aanwend. De vele kleine projecten die ik nu doe maken die afweging nog steeds fucking gecompliceerd. Nachten lig ik te woelen of mijn meer 'luxe' projecten als tijdschrift DIF zich nog wel verhouden tot de pure dingen die ik overheb voor de Derde Wereld. Dat is gewoon mijn aard."

Winter denkt dat hij een heel klein beetje macht heeft. "Niet zozeer in de mediawereld. Wel zo langzamerhand als opinion leader(tje). Ik word veel door tijdschriften, kranten, radio en tv gevraagd naar mijn mening over onderwerpen waarin ik deskundig ben - media en Midden Oosten. Maar ook andere thema's worden mij voorgelegd. Zo kan ik enige invloed uitoefenen op de publieke opinie. Misbruik ik dat? Eén column gebruikte ik voor een persoonlijke vendetta met KLM. Dat was niet goed."

Wintzen's 'power' zit hem vooral in 'de gevestigde orde' in zijn adressenboekje. Hij heeft altijd verklaard die niet tegen de schenen te willen schoppen, omdat hij haar nodig heeft. Wat is de kans dat hij door die opstelling gecorrumpeerd raakt? "Het is een heel delicaat evenwicht. Als ik iets van een topman wil die tegen mij extreme rechtse taal uitslaat, laat ik dat heel devoot van me afglijden. Laatst zat hier een topman van een AEX bedrijf. Zijn wereldbeeld is mij een gruwel. Hij legde me uit hoe de wereld in elkaar steekt, hoe geweldig Balkenende II het doet en hoe zijn bedrijf het beste jongetje van de klas is. Allemaal lulkoek, maar ik houd mijn mond. Hoeveel pijn dat ook doet. Wat zit ik nou toch te heulen met deze man, dacht ik steeds! Maar ook: ik doe het voor een goed doel. Want ik wil bereiken dat hij als rolmodel minder vliegt en in plaats daarvan elektronisch vergadert, via onze Eye Catcher natuurlijk. Dat is een revolutionair communicatieapparaat waarmee je de ander werkelijk in de ogen kijkt bij telefonisch contact. Die koop ging overigens niet door omdat zijn ICT afdeling er dwars voor ging liggen. Een andere kennis van me nam er wel acht, stiekem buiten de ICT afdeling en de board om. Overigens hebben we er nu tweehonderd weggezet. Ja, ook dit idee kost voorlopig alleen maar geld."

7. Wat zou je doen als je minister president was?

"De afbreuk van de verzorgingsstaat terugdraaien" zegt Burger. "Ik betaal daar graag belasting voor. Maar vergeet het. Ik ben veel te verlegen voor de politiek." De Winter: "Ik ga de bureaucratie bestrijden. Ik weet zeker dat als ik me een maand terugtrek met deskundigen, wij met dé oplossing komen. Verder: de afhankelijkheid van Nederland van Europa afbouwen, de publieke omroep rigoureus ombouwen tot een BBC, een generaal pardon voor alle asielzoekers en dan harde maar duidelijke regels stellen. Maar ik ga nooit de politiek in. Niet bereid tot compromissen." Wintzen wil geen premier zijn. "Alleen koning van de wereld. Dan zou ik alle belasting op arbeid opheffen en in plaats daarvan de aan de aarde onttrokken waarde belasten. We stevenen met sneltreinvaart op een waanzinnige milieucrash af. Onderdeel van de oplossing is de materiële economie af te bouwen en koers te zetten naar een meer materiële of virtuele economie. Dat betekent ook: virtuele snelwegen. Als premier kan ik daaraan toch iets meewerken door in het hele land breedband neer te leggen. Het alternatief is dat dit over dertig jaar een derdewereldland is, volledig geplaveid met asfalt."

Harry de Winter (56)

Kapitaal:

Verkocht televisieproductiemaatschappij IDTV. Zet nu onder meer TV Oase op, een 'kwaliteitszender' zonder reclame. Verder: een groot cultureel uitgaanscentrum in Amsterdam West, het Tramremiseproject, Een Ander Joods Geluid, Wintertijd TV en Radio. Nest: "Progressief humanistisch. PvdA." Maatschappelijk ideaal toen: "Zo snel mogelijk wegkomen uit Oss. Toen ik thuis woonde was ik 'niks'. Wij waren middenklasse en ik verzette me daar niet tegen. Als puber dacht ik dat ik progressief was. Zag er slordig uit, schreef gedichten. Mijn progressieve ideaal ontstond pas in mijn studententijd." Wat daarvan over is: "Is nog in volle glorie aanwezig. Ben wel pessimistischer geworden." Naïef moment: "Ik heb serieus een dag de filosofie van Mao Ze Dong overwogen. Misschien was ik stoned. Het Rode Boekje heb ik nog." Politiek profiel: "Links van het midden, hangend naar links. Ik stem op mensen, niet op partijen. Soms Marijnissen, soms Halsema. In een zwart moment op D66. Ik ben niet ván de SP, ik geef ze alleen media-adviezen. Ik ben voor een intelligente oppositie. Ik ben voor hard links. Of groenrechts. En ik haat dit bourgeois Society Shop kabinet." Doneert: "Veel. Ik zette een deel van mijn vermogen apart en geef de rente weg. Vooral aan vredesgroepen in het Middenoosten en aan preventief medisch onderzoek." Mensbeeld: "Negatief." Laatste verwezenlijkte maatschappelijk ideaal: "Via een van mijn laatste columns in de Volkskrant onthulde ik afgelopen zomer hoe rechtse fractieleiders staatssecretaris Medy van der Laan buitenspel zetten bij het kalt stellen van de NPS. Ach, it's only pissing in the wind. Met Een Ander Joods Geluid hebben we echt iets teweeg gebracht, denk ik. Je hoort nu meer kritische joden in de media. Maar het verandert geen moer natuurlijk." Lulligste kwalificatie over 'rode miljonairs': "Zelfs Theo van Gogh heeft me wel eens verweten dat ik links lulde en rechts vulde. Terwijl hij niets liever deed dan veel geld verdienen, weet ik toevallig." Grootste misstand in bedrijfsleven: "Slecht functionerende, graaiende CEO's van overheidsinstellingen met flutservice." Beste boek over dit soort dingen: "De biografie van George Soros. Hij doet echt heel veel goeds met zijn geld. Hij ondersteunt de democratie in Oost Europa. Ik dacht nog even aan Steven Spielberg, maar nee. Ik vroeg hem laatst mee te doen aan een vredesactie van een Ander Joods Geluid in Israël. Hij weigerde, want hij wilde wel zijn films daar in de bioscopen houden." Beste muziek over dit soort dingen: "Geëngageerde muziek moet je met een lantaarntje zoeken. Live Aid vertrouw ik niet helemaal. Een tip: Dan Bern. En de laatste CD van Bruce Springsteen natuurlijk, Devils & Dust. Hij is multibiljonair, verklaard anti Bush en nog steeds gewoon de zoon van een fabrieksarbeider." Rijdt: "Jaguar Sovereign."

Fons Burger (52)

Kapitaal:

Verkocht zijn Rotterdamse poppodium en horeca-imperium Nighttown en Rotown. Zet nu culturele projecten op als Quest Independent, bookazine DIF en LeChatO in Frankrijk. Schreef net de thriller 'De Martelaren van Lot'. Nest: "Mijn vader had zes slagerijen en een worstfabriek. Stemde KVP." Maatschappelijk ideaal toen: "Eerlijke verdeling van de welvaart in de gehele wereld. Ben nooit een intellectuele revolutionair geweest, meer een by heart." Wat daarvan over is: "Alles." Naïef moment: "Ik dacht in de zeventiger jaren dat er wezenlijk iets aan het veranderen was in de wereld. Maar in de socialistische heilstaat heb ik nooit geloofd." Politiek profiel: "Anarcho liberaal. Ik geloof wel in de parlementaire democratie, maar niet in deze. Ik stem blanco. Als het ooit echt misgaat met Nederland, stem ik SP. Die heb ik altijd ondersteund zonder lid te worden." Doneert: "Wel wat aan Novib en zo, niet overdreven veel. Mijn werk is op een bepaalde manier liefdadig." Mensbeeld: "Cynisch optimistisch. De mens is goed, maar het gaat fout bij het materialistische." Laatste verwezenlijkte maatschappelijk ideaal: (schoorvoetend) "Ik heb een Angolese pleegdochter, een AMA. Mijn hulp bracht haar andere problemen. Mensen om haar heen waren jaloers - die blanke zal wel wat van je willen. Toch gaat het nu beter met haar. Zouden meer mensen moeten doen." Grootste misstand in bedrijfsleven: "Bouwfraude. Zelf deed ik nooit aan tenders mee. Soms voelde ik wel de druk om mee te doen met die koffierondjes, maar eigenlijk waren wij te marginaal." Beste muziek over dit soort dingen: "Amerikaanse rap, jongeren die dichten en dissen. Is hetzelfde als wat wij dertig jaar geleden deden. Zij zijn de Bob Dylans van deze tijd." Rijdt: "Een acht jaar oude Lexus 400. Voor die hybride spaar ik."

Eckart Wintzen(65)

Kapitaal:

Verkocht automatiseringsbedrijf BSO aan Philips. Richtte van het kapitaal Ex'tent op - Eckart's zijn tent. Ondersteunt jonge bedrijven die naast winst ook 'goede' doelen nastreven, zoals de Eye Catcher en Green Wheels. Nest: "Intellectueel gezin, upper middle class. Mijn beide ouders waren gepromoveerde huisartsen en stemden PvdA." Maatschappelijk ideaal toen: "Dwars liggen. Als corpsballetje in Leiden tastte ik graag de grenzen af. Kwam ik met een dun wollen dasje om op de sociëteit om te kijken of ik me zou kunnen handhaven. Als reserveofficier in militaire dienst zeurde ik over de eed. Zulke dingen." Wat daarvan over is: "Politiek bleef ik die onbenul totdat ik het rapport van de Club van Rome las. Ik schrok me de tering. Achteraf is het terecht verguisd, omdat het verkeerd voorspelde waar de ecologische pijn kwam. Maar een zin bleef me bij: we kunnen niet blijven groeien op deze statische planeet." Naïef moment: "In het begin van mijn ondernemerschap wilde ik dat iedereen hetzelfde verdiende. Helaas willen mensen altijd meer, beter, leuker. Een programmeerfout in onze kop. Toch was de gedachte erachter niet gek. Als reserveofficier verdiende ik evenveel als een soldaat, maar ik deed wél leuker werk. Een tijdje hield ik vol dat iedereen een zwarte Ford Taunus reed. Totdat de bazen van de cellen een grotere auto wilden. Zo komt de klad in mijn idealen." Politiek profiel: "Groenlinks." Doneert: "Erg impulsief. Het gaat altijd wel om behoorlijk grote bedragen." Mensbeeld: "Ik vrees dat er altijd hebberige uitvreters zullen zijn." Laatste verwezenlijkte maatschappelijk ideaal: "Ik doe niet in idealen, alleen in realistische doelen. Een vriend van me wilde alle Fortune 500 bedrijven dwingen hun uitstoot van koolstofdioxide te openbaren. Gekke Henkie? Ik hielp hem met het benaderen van sponsors. Net hoorde ik dat ABNAMRO het project heeft geadopteerd. Fuck, gelukt!" Lulligste kwalificatie over 'rode miljonairs': "O, ik zit echt nergens mee." Grootste misstand in bedrijfsleven: "George Bush, die de wereld laat besturen door de Amerikaanse defensie industrie." Beste muziek over dit soort dingen: "Ik let nooit op de tekst in muziek." Rijdt: "Een hybride Toyota Prius."

» Article index